Wednesday, June 6, 2007

Lijnen onder de ogen


Mysteries hebben altijd een grote aantrekkingskracht. Als het dan mysteries van duizenden jaren oud zijn die nog steeds hopeloos om oplossingen vragen, dan ben ik verkocht. In de woestijn aan de Peruviaanse kust heb je zo´n puzzel. Bij de plaats Nazca is een plateau in de woestijn temidden van de hoogste zandduinen ter wereld (2000 meter) bezaaid met lijnen en figuren. Kaarsrechte lijnen en fantastisch geconstrueerde dieren. De figuren moeten ergens tussen 500 voor en 600 na Christus gemaakt zijn. Waarvoor ze dienden, wie ze gemaakt heeft en hoe ze gemaakt konden worden, blijven vragen. De afmetingen van de figuren zijn ongelooflijk. Trapezes met loodrechte lijnen zijn soms anderhalve kilometer lang. Er zijn geweldige tekeningen van apen, honden, spinnen en heel veel vogels, sommige met een diameter van honderden meters. Bovendien zijn de figuren pas vorige eeuw ´ontdekt´ door vliegeniers. Vanaf de grond zijn de figuren namelijk onzichtbaar! De theorieën over de ´Nazca-lijnen´ tieren welig. Had het volk dat ze maakte de beschikking over een heteluchtballon? Hebben de makers van de lijnen hun werk zelf nooit kunnen zien? Of waren het toch buitenaardse wezens die in de woestijn te keer zijn gegaan?

Vragen te over dus en een goede reden om de spectakelstukjes zelf vanuit de lucht in een klein vliegtuigje te bekijken. Dat werpt weinig licht op de zaak. Sterker nog, het onbegrip groeit. De lijnen, triangels, trapeziums en dieren zijn zo perfect gelegd dat je geneigd bent het zoeken naar oplossingen op te geven. Gelukkig doen anderen dat niet. De meest aannemelijke theorieën over de figuren zijn -wat mij betreft- dat ze ofwel een soort afspiegeling van de aanbeden sterrenhemel zijn, ofwel dat ze wanhopige bedes aan de goden zijn om water, dat zo essentieel was op één van de droogste plekken op Aarde. De figuren zijn de afgelopen vijftig jaar grondig onderzocht. Ze zijn gemaakt door in de woestijn het bovenste laagje zand weg te schrapen. Eronder wordt lichter gesteente zichtbaar. Aan weerszijden van de lijnen werden vervogens dijkjes gelegd om de lijnen te verduidelijken en het waaiende zand tegen te houden. Het heeft geholpen. Na tweeduizend jaar liggen ze er nog perfect bij. Hoewel... De cultuurbarbaren die de Panamerican Highway, de snelweg die van Alaska tot Vuurland loopt, aanlegden, hadden kennelijk geen enkel respect voor de eeuwenoude kunst in de woestijn. De weg loopt dwars door enkele lijnen en door de staart van de Hagedis. Als je het hebt over ongelooflijk.

Evenzeer tot de verbeelding sprekend zijn altijd mummies. Wie graag lijken bekijkt, kan vlakbij hetzelfde Nazca zijn hart ophalen. Wellicht zijn het dezelfde mensen als de verantwoordelijken voor de mysterieuze lijnen, waarschijnlijk zijn het de betreurden van latere generaties, maar de begraafplaats van Chauchilla is letterlijk bezaaid met menselijke resten. Een handvol tombes is er, sinds de ontdekking van de plek vijftien jaar geleden, uitgegraven, maar er rondomheen is de woestijn letterlijk gespikkeld. Alle witte plekjes zijn menselijke botten, die hier en daar kaarsrecht uit de grond steken. In de tombes zitten mummies met onmenselijk lang haar. Ze zijn gewikkeld in katoenen lappen van de beste kwaliteit en lijken je aan te kijken. Naar je te lachen zelfs. De schedels en beenderen zijn door de zon spierwit geworden, wat een bezoek aan de begraafplaats een extra luguber tintje geeft. Wij Europeanen kunnen ons niet voorstllen dat deze kostbaarheden zomaar -zonder bescherming- in de woestijn tentoongesteld worden. Die moeten toch in een museum, onder de beste klimatologische omstandigheden? Waarschijnlijk wel. Maar eerlijk is eerlijk, ze bekijken waar ze horen is toch de allermooiste manier.

No comments: